Các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam: Cao Bồ - Mai Sơn, Mai Sơn - Quốc lộ 45, Cam Lộ - La Sơn, La Sơn - Túy Loan, Nha Trang - Cam Lâm, Vĩnh Hảo - Phan Thiết; Quốc lộ 45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu và Nha Trang - Cam Lâm tốc độ cao nhất là 80km/h.

Thậm chí một số đoạn tốc độ khai thác tối đa một số đoạn chỉ 50 - 60 km/h như Cam Lộ - La Sơn - Hòa Liên, Nội Bài - Lào Cai (đoạn từ Yên Bái lên Lào Cai không có giải phân cách cứng ở giữa)… Với tốc độ này, các xe di chuyển còn chậm hơn cả trên Quốc lộ 1A.

Anh Hoàng Văn Đặng, chủ doanh nghiệp vận tải ở Hà Đông (Hà Nội) chia sẻ: "Cao tốc Nha Trang - Cam Lâm và Vĩnh Hảo - Phan Thiết, cho phép ô tô chạy tối đa 80 km/h, tối thiểu 60 km/h. So với một số cao tốc khác đang khai thác, tốc độ này thấp hơn 20 - 40 km/h, theo tôi điều này gây lãng phí, đồng thời còn làm tăng chi phí logistics".

Việc giới hạn tốc độ tối đa 80km/h nhiều đoạn tuyến cao tốc Bắc-Nam gây lãng phí
Việc giới hạn tốc độ tối đa 80km/h nhiều đoạn tuyến cao tốc Bắc-Nam gây lãng phí nguồn lực đầu tư

"Đã là cao tốc, thì phải đạt tiêu chuẩn cao tốc và tốc độ phải từ 100 - 120 km/h. Nếu quy định tốc độ tối đa 80 km/h, thì tốc độ thực tế chỉ đạt trên 60 km/h, vì không phải ai cũng đi với tốc độ tối đa, trong khi xe tải chở hàng nặng nên thường chạy chậm. Cao tốc nhưng có 2 làn đường, lại không có làn dừng khẩn cấp, xe trước đi chậm khiến xe phía sau cũng phải đi chậm theo, tự dưng đi trên cao tốc mà có khác gì đi đường Quốc lộ cũ đâu", một anh xế nói.

Với những hạn chế từ một số tuyến cao tốc mới được Bộ GTVT đưa vào khai thác, nhiều người cho rằng, việc đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng giao thông ở nước ta còn nhiều bất cập, khi đường cao tốc quá hẹp, không có làn khẩn cấp, lại bị giới hạn tốc độ, cao tốc không có làn khẩn cấp…

Theo chuyên gia giao thông, TS Nguyễn Xuân Thủy, với xe ô tô, tốc độ trung bình theo thiết kế bây giờ là 100 -  120 km/h. Vì thế cao tốc để giới hạn tốc độ 120 km/h mới là hợp lý. Để thấp hơn, 80 - 90 km/h thì đừng gọi là cao tốc, cần thiết phải cho nghiên cứu rà soát lại để nâng lên 120 km/h khi đó mới phát huy hiệu quả suất đầu tư.

TS. Nguyễn Xuân Thủy lấy ví dụ, tại Nhật Bản, nhiều tuyến đường hẹp với 4 làn xe, chiều rộng 3,5m hai làn mỗi bên, không có làn dừng khẩn cấp, vẫn cho tốc độ xe chạy tối đa 100 km/h, tối thiểu 60 km/h mà vẫn đảm bảo an toàn giao thông và rất hiếm khi xảy ra tai nạn.

Trước đó, lãnh đạo Bộ GTVT thừa nhận nguyên nhân khiến cao tốc thiếu làn dừng khẩn cấp là do...thiếu tiền. Trong bối cảnh nguồn lực kinh tế còn khó khăn, để phù hợp với khả năng cân đối nguồn vốn, bảo đảm hiệu quả đầu tư, Quốc hội và Chính phủ đã thông qua chủ trương phân kỳ đầu tư xây dựng một số tuyến với mặt cắt ngang 4 làn xe, tốc độ thiết kế 80 km/giờ.

Theo giải thích của Bộ GTVT, các đoạn tuyến cao tốc Bắc Nam phía đông giai đoạn 1 đã được xây dựng theo điều kiện khai thác với tốc độ 100 - 120 km/h khi hoàn chỉnh. Tuy nhiên, trước mắt ở giai đoạn phân kỳ đầu tư với 4 làn xe không có làn dừng khẩn cấp toàn tuyến nên hạn chế tốc độ 80 km/h để đảm bảo an toàn giao thông.

Lãnh đạo Bộ GTVT cho biết, sau một thời gian đưa vào khai thác một số đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam, Cục Đường cao tốc Việt Nam đề xuất cho phép nâng tốc độ tối đa trên các tuyến đường cao tốc 4 làn xe hạn chế đã và sắp đưa vào khai thác lên 90km/h với một số loại xe, thay vì 80km/h như hiện nay.

Cụ thể, với các tuyến cao tốc 4 làn xe hạn chế đã đưa vào khai thác như Mai Sơn - Quốc lộ 45, Trung Lương - Mỹ Thuận, Cục Đường cao tốc kiến nghị nâng tốc độ tối đa lên 90 km/h đối với xe con, xe khách đến 30 chỗ (trừ xe buýt), xe tải đến 3,5 tấn. Các loại xe còn lại vẫn chạy theo tốc độ tối đa 80km/h như hiện nay.

Riêng đối với đoạn cao tốc Cao Bồ - Mai Sơn do có một số đoạn cầu và đường đầu cầu không có dải phân cách giữa nên giữ nguyên tốc độ tối đa 80km/h như hiện nay.

Thiên Trường